Көне Түркілердің діни наным-сенімдері

Мадина КОНУСБЕКОВА, 

С.Сейфулин атындағы №20 мектеп-гимназияның тарих пәні мұғалімі.

Сабақтың тақырыбы

Көне Түркілердің діни наным-сенімдері

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

6.2.1.1 түркілердің дүниетанымдық ерекшеліктерін түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Барлығы: Көне түркілердің дүниетанымдық ерекшеліктерін, негізгі діни наным-сенімдерін біледі. Көпшілігі: түркі мемлекеттері аумағындағы діндер әралуандылығының себептерін анықтай алады. Кейбіреуі: Діндердің бір-бірінен ерекшелігі неде екенін ажырата алады.

Бағалау критерийі

Түркі дәуірі кезінде Қазақстанда неліктен көп конфессия таралғандығының маңызын анықтайды

Тілдік мақсаттар

Лексика мен терминология: Конфессия, Тәңіршілдік, Буддизм, Манихейлік, Заростризм. Әр топқа мәтінмен жұмыс (оқылым - айтылым- тыңдалым жазылым дағдыларын қалыптастыру)

Құндылықтарға баулу

Мәңгілік Ел идеясы Қоғамдағы мәдениетаралық, конфессияаралық және этникааралық көптүрлілік контекстіндегі оқиғаларды  бағалауға салмақты қарауға үйрету.

Пəнаралық байланыс

Дүниежүзі тарихы, әдебиет қосымша дерек көзі.

Алдыңғы білім

VI-IX түркілердің шаруашылығы

САБАҚ БАРЫСЫ

Уақыты

 

 

 

2 минут   4мин

 

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Сабақтың жоспарланған кезеңдері: сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі: оқушылар мен сәлемдесу, психологиялық ахуал тудыру.

Топқа бөлу: « Сыйлық »  топ аттары жасырылған қорапшалар

Әр топ өздері таңдап алған сыйлықтарын ашып топқа бөлініп отырады..

Топқа бөлу:

1 топ  «Бейбітшілік».  2 топ « Қамқорлық »

3 топ «Жылулық ».  4 топ « Мейірімділік

Мақсаты: оқушылардың сыни ойлауын дамыту.

ҚБ: «Көңіл – күй» әдісі. Мақсаты: Оқушылардың белсенділігі мен қызығушылығын арттырады.

Ресурстар

 

 

 

Флипчарт

6 сынып окулык

АКТ

 

 

3 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5 мин

 

 

 

 

 

10 мин      

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5 минут

5 минут

 «Суреттер сөйлейді » әдісі арқылы үй тапсырмасы сұралады.

Мақсаты: өткен материалды еске түсіре отырып  жаңа сабақпен байланыстыру .

1.Металл өндіру түркілерде қалай дамыды?

2.Түркілер үшін металл өндіру нені дамытуға ықпал етті?

2.Түркілерді әлемдік тарих сахынасына шығарған сала?

3.Түркілерде отырықшы –егіншілік қалай дамыды?

4.Аң аулаудың түркілер  өміріндегі рөлі.

5.Түркілердің малшаруашылығы жайлы не білеміз?

6.Түркілердің қолөнері жайлы не білеміз?

ҚБ: Бас бармақ, мақсаты: оқушылардың қызығушылығын арттыр       

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпқа көшу, жасырын сурет арқылы көрсету (Ой шақыру)

Мұғалімнің кіріспе сөзі:

Бейбітшілік пен келісім сарайы

Бейбітшілік пен келісім сарайы . Қазақстан халықтары ассамблеясы, ұлтаралық және дінаралық келісім орталығы. Бұл ғимарат әртүрлі діндердің, ұлт өкілдерінің бірлесетін жері. Қазақстандағы халықты, сонын ішінде бір шаңырақ астында тату тәтті өмір сүріп жатырған әртүрлі ұлт өкілдерін бейнелейтін 130 ұшып бара жатырған көгершіндердің тобы бейнеленген үлкен шыны күмбез қоршап тұр.

Тапсырма: Мәтінмен жұмыс. «Түртіп алу » стратегиясы бойынша жұмыс. 

Мақсаты: топтық талқылау арқылы командада жұмыс істеу дағдыларын дамыту. Дәптерге жаңа тақырыптағы термин сөздерді жазады.

 Топпен жұмыс

1 топқа:Діндердің әралуандылығының себептері /постер/

Қазақстан аумағында діндердің таралуына дәлел бола алатын деректерге талдау жасайды.

2 топқаТәңіршілдік . /постер/

Түркілердің түсінігі бойынша әлемді жаратқан Көк тәңірге сыйынғандығын анықтайды.

Ұмай Ана, Қорқыт Ата түркілерде алатын орны.

3 топқа:Буддизм, Манихейлік және зороастризм. Кесте толтыру.

Діни нанымдар

Негізгі таралған аумақтары

Буддизм

 

Манихейлік

 

Зороастризм

 

 

Буддизм, манихейлік және зороастризм діндерінің рөлі қандай болғанын анықтайды.

4 топқа: Христиан діні « Неліктен ?» тәсілі

Христиан діні жайында талқылау жүргізу. Мәселені талқылау барысында оқушылар жұптасып бір-біріне  сұрақтан қояды. Әрбір сұрақ алдыңғы жауаптан туындап отырады.

Мысалы:

І сұрақ

1 –оқушы:

V ғасырдың ортасында христиан шіркеуінен қандай ілім жеке бөлінді?

2- оқушы:

,,,,,,,,,,,,,,,,,,

 

ІІ сұрақ

1 – оқушы:

Түркілер несториандық ғұрыптарды мойындады ма?

2- оқушы:

,,,,,,,,,,,,,,,,,,

 

 

ҚБ: Бағдаршам түстері бойынша бағалау сабақ мақсатына қарай нақты дискриптормен бағалау

Дискриптор: түркі мемлекеттері аумағындағы діндер әралуандылығының себептерін анықтау.

 

Мақсаты: оқушылардын деңгейін анықтау

Тапсырма

Дискриптор:

Балл

Балл /1-2-3/

Діндердің әр алуандылығының себептері

Қазақстан аумағында діндердің таралуына дәлел бола алатын деректерге толық талдау жасады.

3

 

 

 

 

дәлел бола алатын деректерге толық емес

 

2

 

Ойларын анық, нақты жеткізе алмады

 

1

 

Тәңіршілдік

Түркілердің түсінігі бойынша әлемді жаратқан Көк тәңірге сыйынғандығын дәлелдеп берді

3

 

Ұмай Ана, Қорқыт Ата түркілерде алатын орнын түсіндірді

2

 

Ойларын, анық, нақты жеткізе алмады

1

 

Қортындылау сұрақтары:

  Өзіңді тексер: Бұл мәлімет Шындық па немесе Жалған ба?

Жоғарыда көрсетілген тәсілді қолдана отырып, әр топ бір-бірлеріне тақырыптар бойынша сұрақтар қояды.

Рефлексия :

«Сауалнама » әдісі        Аты

17.Үй тапсырмасы мен үшін........ жеңіл/қиын

Суреттер, қосымша мәліметтер

       

 

2мин

Үй тапсырмасы:  

Тәңіршілдік – түркілердің ежелгі діні. Оның қазақтарға ықпалы. /Ізденіс жұмысы-мәліметтер жинақтау/

 

Саралау – Сіз қандай тəсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық жəне қауіпсіздік техникасын сақтау ережелерінің тармақтары